انسان‌ها چند بار واقعاً عاشق می‌شوند؟ پاسخ شاید غافلگیرتان کند

انسان‌ها هر چند وقت یک‌بار واقعاً از ته دل و با شور و اشتیاق عاشق می‌شوند؟ پژوهشی تازه نشان می‌دهد این تجربه ممکن است کمتر از آن چیزی باشد که فرهنگ عامه به ما القا می‌کند. در نظرسنجی بزرگی از افراد مجرد در ایالات متحده، میانگین پاسخ این بود که هر فرد تا این لحظه از زندگی خود فقط دو بار عشق پرشور را تجربه کرده است و حتی ۱۴ درصد گفتند هرگز چنین احساسی را تجربه نکرده‌اند.

پژوهش به سرپرستی آماندا گسلمن از مؤسسه کینزی آمریکا انجام شد. او می‌گوید این نتایج نشان می‌دهد تجربه عشق بسیار متنوع‌تر از تصورات رایج است و افراد مسیرهای احساسی متفاوتی را در زندگی طی می‌کنند. به گفته او، «تنوع در تجربه عشق بسیار بیشتر از چیزی است که فکر می‌کردیم.»

برای درک بهتر نتایج، باید بدانیم دانشمندان عشق رمانتیک را چگونه تعریف می‌کنند. یکی از مدل‌های معروف در روان‌شناسی «نظریه مثلثی عشق» است که عشق را تشکیل‌شده از سه جزء می‌داند: شور، صمیمیت و تعهد.

در ابتدای رابطه معمولاً «عشق پرشور» غالب است؛ همان احساسی که با کشش شدید، نوعی وسواس فکری نسبت به شریک عاطفی و میل شدید برای با هم بودن همراه است. اما این حالت معمولاً پایدار نیست و با گذشت زمان جای خود را به «عشق همراهانه» می‌دهد؛ نوعی عشق آرام‌تر، پایدار و گرم که بیشتر بر صمیمیت و تعهد تکیه دارد.

با وجود اینکه داستان‌های عشق پرشور در فیلم‌ها، کتاب‌ها و روایت‌های فرهنگی بسیار پررنگ هستند، داده‌های واقعی درباره اینکه چند نفر واقعاً چنین احساسی را تجربه می‌کنند، تا پیش از این بسیار محدود بود. همین موضوع باعث شد پژوهشگران داده‌های مطالعات سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ درباره افراد مجرد آمریکایی را بررسی کنند. در این بررسی، از افراد ۱۸ تا ۹۹ ساله پرسیده شد چند بار در زندگی خود عشق پرشور را تجربه کرده‌اند. میانگین پاسخ در کل نمونه ۲٫۰۵ بار بود و این عدد با افزایش سن کمی بیشتر می‌شد.

نتایج نشان داد همه افراد عشق پرشور را تجربه نمی‌کنند، اما احتمال تجربه آن با افزایش سن بیشتر می‌شود. بیش از یک‌چهارم افراد ۱۸ تا ۱۹ ساله گفته‌اند هرگز چنین احساسی را تجربه نکرده‌اند، در حالی که این رقم در افراد بالای ۷۰ سال به ۷٫۶ درصد کاهش یافته است. در میان افراد دگرجنس‌گرا، مردان به طور میانگین دفعات بیشتری از زنان گزارش کردند که چنین عشقی را تجربه کرده‌اند. اما در میان افراد دگرباش تفاوت معناداری بین زنان و مردان دیده نشد.

ذکر این نکته ضروری است که مطالعه مورد بحث محدودیت‌هایی هم دارد. شرکت‌کنندگان از گروه‌های سنی مختلف بودند و طبیعتاً فرصت متفاوتی برای تجربه روابط داشته‌اند. علاوه بر این، فقط افراد مجرد بررسی شدند؛ گروهی که حدود ۳۱ درصد جمعیت بزرگسال آمریکا را تشکیل می‌دهد. جیمی کرمز از دانشگاه کالیفرنیای لس‌آنجلس که در پژوهش مشارکت نداشت، می‌گوید اگر افراد دارای شریک عاطفی هم بررسی می‌شدند، احتمالاً نتایج متفاوت بود، زیرا افراد در رابطه معمولاً دست‌کم یک بار عشق پرشور را تجربه کرده‌اند.

نکته مهم دیگر این است که عشق پرشور لزوماً محدود به روابط رمانتیک نیست. با افزایش تعداد افراد مجرد در جامعه آمریکا، درک نقش روابط غیررمانتیک مانند دوستی‌های عمیق، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به گفته کرمز، تجربه عشق پرشور بخشی از توانایی طبیعی انسان است و می‌تواند هم در روابط عاشقانه و هم در روابط غیرعاشقانه رخ دهد.