علوم پایه و بنیادین

211 دنبال کننده

مرجعی برای جدیدترین اخبار و مقالات تخصصی در حوزه‌ی علوم پایه. پوشش جامع تازه‌های علم شامل مباحث ریاضیات محض و کاربردی، فیزیک مدرن، شیمی و علوم زمین. با مطالعه‌ی این بخش، دانش خود درباره‌ی اصول بنیادین حاکم بر طبیعت را به‌روز نگه دارید.

پیشنهاد سردبیر
آخرین مطالب
قوانین سفر در زمان؛ آیا می‌توان همین حالا به گذشته یا آینده سفر کرد؟

برای آن‌که بتوانیم در زمان سفر کنیم، لازم است شرایطی ایجاد شود تا گذر تک تک ثانیه‌ها را احساس نکنیم.

119
حدود 3 ساعت قبل
بناهای باستانی پارتنون، پانتئون، ماچو پیچو و باغ‌های معلق
از سازه‌های ضد زلزله تا بتُن زنده؛ با معماری هوشمند ۲هزار سال پیش آشنا شوید

چگونه تمدن‌های کهن بدون ابزارهای مدرن و نرم‌افزارهای پیچیده، سازه‌هایی ساختند که مهندسی امروز هم به دنبال آن‌هاست؟

71
1 روز قبل
عظیم‌ترین سازه‌های ساخت بشر
از ایستگاه فضایی تا دیوار بزرگ چین؛ چرا بشر به ساختن چیزهای غیرممکن ادامه می‌دهد؟

از تونلی که لحظه تولد جهان را شبیه‌سازی می‌کند تا جزیره‌ای که از فضا پیداست؛ این‌ها داستان جاه‌طلبانه‌ترین رویاهای بشر هستند.

130
3 روز قبل
کامیون حامل پادماده
فیزیکدانان در دستاوردی بی‌سابقه محموله‌ای از پادماده را جابه‌جا کردند

دانشمندان سرن برای اولین بار در تاریخ موفق شدند تله‌ای حاوی پادماده را از آزمایشگاه خارج و با کامیون آن را جا‌به‌جا کنند.

217
4 روز قبل
طرح هوش مصنوعی از مگاپروژه‌های غیرممکن
۵ پروژه‌ جنون‌آمیز مهندسی که اگر ساخته شوند، دنیا را زیرورو می‌کنند

با دیوانه‌وارترین و بلندپروازانه‌ترین طرح‌های مهندسی تاریخ آشنا شوید که اگر اجرا می‌شدند، امروز در دنیای دیگری زندگی می‌کردیم.

143
6 روز قبل
طرح هوش مصنوعی از موتور جت کنار طرح شماتیک آن
شگفتی مهندسی؛ کالبدشکافی کامل موتور جت به زبان ساده

چگونه موتورهای غول‌پیکر هواپیما در جایی که انسان حتی برای لحظه‌ای نمی‌تواند نفس بکشد، هوا را می‌بلعند و نیروی پیشران تولید می‌کنند؟

93
7 روز قبل
بسکتبالیست
علت صدای جیرجیر کفش‌های بسکتبال چیست؟

صدای تیز جیرجیر کفش‌های بسکتبال روی زمین سالن، سال‌ها به اصطکاک نسبت داده می‌شد؛ اما پژوهشی تازه نشان می‌دهد ماجرا پیچیده‌تر از این توضیح ساده است.

266
8 روز قبل
برداشت هنرمند از ذره Xicc+
فیزیکدانان سرن ذره‌ای جدید یافته‌اند که معمایی ۲۰ ساله را حل می‌کند

فیزیک‌دانان در آزمایش LHCb سازمان پژوهش‌های هسته‌ای اروپا، موفق به شناسایی ذره‌ای جدید شده‌اند که معمایی ۲۰ ساله را حل می‌کند.

37
10 روز قبل
ریاضیدان گرد فالتینگز
جایزه آبل ریاضی ۲۰۲۶ به ریاضیدان کاشف معمای ۶۰ ساله رسید

گرد فالتینگز پس از شش دهه تلاش بی‌وقفه، موفق شد معمای ۶۰ ساله حدس موردل را حل کند و به پاس همین کشف، جایزه آبل ۲۰۲۶ را به دست آورد.

14
11 روز قبل
نماد عدد پی / Pi طرح گرافیکی سبز و مشکی
رکوردشکنی تازه در محاسبه‌ عدد پی: ۳۱۴ تریلیون رقم اعشار

در رقابتی نفس‌گیر برای رسیدن به مرزهای دانش ریاضی، سروری قدرتمند با محاسبه‌ی ۳۱۴ تریلیون رقم از عدد پی، رکورد جهانی را در ماه مارس ۲۰۲۶ شکست.

38
11 روز قبل
الماس
الماس شش‌ضلعی ساخت دانشمندان چینی از الماس طبیعی نیز سخت‌تر است

دانشمندان چینی موفق به تولید نمونه‌های خالص الماسی شش‌ضلعی شدند که از الماس طبیعی سخت‌تر است و می‌تواند آینده‌ی صنعت را متحول کند.

62
12 روز قبل
بی نهایت در ریاضی
پایان نامتناهی؛ چرا برخی ریاضی‌دانان با مفهوم بی‌نهایت مخالف هستند؟

بی‌نهایت مفهومی کلیدی در ریاضیات مدرن به‌شمار می‌رود، با این حال برخی ریاضی‌دانان هنوز آن را باور ندارند.

56
15 روز قبل
دمای صفر
فیزیک ناممکن؛ چرا هیچ‌چیز در جهان نمی‌تواند به صفر مطلق برسد؟

حتی با استفاده از پیشرفته‌ترین روش‌های سردسازی، قوانین ترمودینامیک مانع از رسیدن کامل به نقطه صفر مطلق می‌شود.

22
17 روز قبل
سنگ های قیمتی
نقطه‌ای از زمین وجود دارد که می‌توانید دنبال الماس بگردید و هرچه یافتید، مال خودتان است

پارک ایالتی دهانه‌ی الماس در جنوب‌غربی آرکانزاس، تنها مکان جهان است که بازدیدکنندگان می‌توانند الماس‌های واقعی را در منبع آتشفشانی اصلی پیدا کنند.

38
18 روز قبل
مرد در دیوار
اگر بیشتر فضای اتم‌ها خالی است، چرا نمی‌توانیم از دیوار عبور کنیم؟

بیشتر فضای اتم‌ها خالی است، اما اجسام همچنان سخت و نفوذناپذیرند. این معما با دو اصل بنیادی فیزیک توضیح داده می‌شود.

152
19 روز قبل
اختراعات لئوناردو داوینچی
اختراعات مخفی داوینچی؛ از ربات شوالیه تا هلیکوپتر و لباس غواصی

شاید داوینچی را با مونالیزا بشناسید؛ اما او مهندسی بود که دفترچه‌های یادداشتش پر از ایده‌هایی است که قرن‌ها از زمان خود جلوتر بودند.

13
19 روز قبل
نقشه جهان
در مختصات صفر درجه عرض و صفر درجه طول جغرافیایی زمین چه چیزی وجود دارد؟

مختصات صفر درجه عرض و صفر درجه طول جغرافیایی، روی نقطه‌ای ناشناخته در اقیانوس اطلس قرار می‌گیرد که به جزیره نال معروف شده است.

49
20 روز قبل
تکه‌های ریز طلا درون ظرف آب
میلیون‌ها تن طلا در اقیانوس‌های زمین وجود دارد؛ چرا کسی آن‌ها را استخراج نمی‌کند؟

اقیانوس‌های زمین گنجینه‌ای به ارزش ۲ کوادریلیون دلار را در خود پنهان کرده‌اند، اما این ثروت عظیم دور از دسترس انسان باقی مانده است.

50
21 روز قبل
زنجیره‌ مارکوف
زنجیره‌ مارکوف؛‌ ریاضیات عجیبی که همه‌چیز را پیش‌بینی می‌کند

یک ایده ریاضی که از دعوای دو دانشمند روس بر سر «اراده آزاد» به وجود آمد، امروز قلب الگوریتم‌های گوگل و هوش مصنوعی است.

23
23 روز قبل
نماد عدد پی روی بک‌گراند تیره
داستان باورنکردنی عدد پی؛ مهم‌ترین و مرموزترین عدد جهان

‎در این مقاله با سفر ۴۰۰۰ ساله بشر برای فهمیدن عدد پی، روش‌های محاسبه‌اش، رکوردهای عجیب اعشار و کاربردهای پنهانش در طبیعت و تکنولوژی آشنا می‌شوید.

109
24 روز قبل
اعداد موهومی چگونه اختراع شدند
منفیِ زیر رادیکال؛ اعدادی که وجود ندارند اما دنیا بدون آن‌ها فرومی‌ریزد

چطور عددی که چهار قرن مسخره می‌شد، امروز رفتار الکترون‌ها، اتم‌ها و همین کامپیوتری را توضیح می‌دهد که این متن را روی آن می‌خوانید؟

102
25 روز قبل
پل دیراک فیزکیدان درحال تدریس
داستان عجیب پل دیراک؛ نابغه گوشه‌گیر فیزیک که زیباترین معادله جهان را نوشت

پل دیراک جادویی‌ترین فرمول فیزیک را نوشت و وجود پادماده را پیش‌بینی کرد، اما چرا این نابغه گوشه‌گیر تمام دستاوردهایش را بی‌ارزش می‌شمرد؟

24
26 روز قبل
کباب
آیا موتور بخار واقعاً در سال ۱۵۵۱ اختراع شد و صاحبش فقط با آن کباب چرخاند؟

مدت‌ها پیش از آن‌که نام‌های توماس نیوکامن و جیمز وات با موتور بخار گره بخورد، دانشمندی اهل عثمانی دستگاهی طراحی کرده بود که با نیروی بخار می‌چرخید.

6
08 اسفند 04
تصویرسازی باتری‌های سدیم یون پر از آب
افزودن آب به باتری‌های سدیم یون ظرفیت انرژی را تقریباً دو برابر می‌کند

اضافه‌کردن آب به باتری‌های سدیم یونی، ظرفیت ذخیره انرژی را تا دو برابر افزایش می‌‌دهد و راهکاری ایمن، ارزان و پایدار برای ذخیره‌ی انرژی ارائه می‌دهد.

2
07 اسفند 04
آزمایش انتقال صوت از موز و کابل گرانقیمت
کابل چند‌هزار دلاری در برابر موز؛ کدام‌یک صدای باکیفیت‌تری منتقل می‌کند؟

یک آزمایش بسیار جالب، نشان داد بیشتر افراد نمی‌توانند تفاوت میان کابل صوتی گران‌قیمت و یک موز یا گل خیس را تشخیص دهند.

7
06 اسفند 04