ابعاد زمینلرزه دوقلوی ونزوئلا در تصاویر ماهوارهای آشکار شد
در پی دو زمینلرزه قدرتمند ۷٫۲ و ۶٫۸ ریشتری که ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ شمال ونزوئلا را لرزاند و خسارت گستردهای در شهرهای لا گوایرا، کاراکاس بزرگ و مناطق اطراف بر جای گذاشت، ماهوارههای متعلق به آژانسهای فضایی جهان به یکی از مهمترین ابزارهای امدادرسانی تبدیل شدند.
تصاویر و نقشههای تهیهشده از فضا نهتنها ابعاد واقعی ویرانی را آشکار میکنند، بلکه با بهرهگیری از هوش مصنوعی و تحلیل دادههای ماهوارهای، ساختمانهای آسیبدیده، مناطق با بیشترین احتمال تخریب و نقاطی را که بیشترین نیاز به امدادرسانی دارند، شناسایی میکنند؛ اطلاعاتی که به نیروهای امدادی کمک میکند عملیات جستوجو و نجات را سریعتر و هدفمندتر پیش ببرند.
آژانسهای فضایی جهان تصاویر و دادههای ماهوارهای خود را در اختیار دولت ونزوئلا و سازمانهای امدادی قرار دادهاند. این اطلاعات نهتنها وسعت فاجعه را آشکار میکنند، بلکه به امدادگران نشان میدهند کدام مناطق بیشترین اولویت را برای جستوجو، نجات و ارسال کمکهای انسانی دارند و در مسیر عملیات با چه موانعی روبهرو خواهند شد.
به گزارش وایرد، پس از وقوع زمینلرزههای ونزوئلا، سامانه اروپایی کوپرنیک به درخواست اداره کل حفاظت مدنی و عملیات کمکهای بشردوستانه کمیسیون اروپا، بخش نقشهبرداری اضطراری خود را فعال کرد. این سامانه با استفاده از تصاویر ماهوارههای سنتینل و دادههای حسگرهای آنها تاکنون ۱۰ محصول تحلیلی و ۲۵ نقشه تهیه کرده است. این نقشهها امکان ارزیابی تقریباً لحظهای میزان خسارت و همچنین تغییر شکل سطح زمین را در ۱۳ منطقه مهم فراهم میکنند.
این اطلاعات فقط برای برآورد خسارت به کار نمیروند. امدادگران از آنها برای یافتن مسیرهای قابل عبور، شناسایی محلهای مناسب برای فرود هواپیما و بالگردهای امدادی و انتخاب نقاط مناسب جهت توزیع کمکهای بشردوستانه نیز استفاده میکنند.
دادههای اولیه کوپرنیک نشان میدهد شهرهای لا گوایرا و کاراکاس بیشترین آسیب را دیدهاند. همچنین مناطق مختلفی در ایالتهای آراگوا، کارابوبو، فالکون و میراندا نیز خسارتهای قابل توجهی متحمل شدهاند. براساس این گزارش، تا ۲۷ ژوئن حدود ۱۳۰۰ ساختمان در این مناطق آسیب دیدهاند.
دادههای اولیه کوپرنیک نشان میدهد شهرهای لا گوایرا و کاراکاس بیشترین آسیب را دیدهاند
در همین حال، ناسا نیز سامانه هماهنگی پاسخ به بلایا خود را فعال کرده است. این سازمان با استفاده از دادههای مأموریت نیسار، مجموعهای از نقشهها تهیه کرده که نشان میدهد سطح زمین در اثر این زمینلرزهها چگونه جابهجا شده است. به گفته ناسا، این اطلاعات میتواند به مدیران بحران و پژوهشگران کمک کند تا شدت تغییرات زمین را بهتر درک و عملیات امدادی را با دقت بیشتری برنامهریزی کنند.
ناسا همچنین پروژهای آزمایشی را همزمان با برنامه کوپرنیک اجرا کرده است. در این طرح، تصاویر راداری ماهواره سنتینل-۱ که پیش و پس از زمینلرزه ثبت شدهاند، با یکدیگر مقایسه میشوند تا میزان خسارت در مناطق قبلاً شناساییشده توسط سامانه اروپایی، دقیقتر ارزیابی شود.
نتایج اولیه سامانه ناسا نشان میدهد ۵۸هزار و ۸۷۰ ساختمان در نزدیکی کانون زمینلرزهها آسیب دیده یا بهطور کامل ویران شدهاند.
همچنین برای هر ساختمان شناساییشده، اطلاعات دقیق از جمله احتمال آسیبدیدگی و شاخصی به نام درصد پوشش ماهوارهای که نشان میدهد چه مقدار از ساختمان در تصاویر ماهوارهای قابل مشاهده و قابل تحلیل بوده، ثبت شده است. این موضوع به کارشناسان کمک میکند میزان اطمینان هر برآورد را بهتر ارزیابی کنند.
- فاجعه در ونزوئلا؛ چرا دو زلزله بسیار قوی پشت سر هم اتفاق افتاد؟5 روز قبلمطالعه '3
- سه زمینلرزه بزرگ اخیر در آمریکا، ژاپن و ونزوئلا بیارتباط به هم بودند5 روز قبلمطالعه '3
- سیستم هشدار زلزله در گوشیهای هوشمند چگونه کار میکند؟حدود 2 ساعت قبلمطالعه '14
برای اینکه نتایج تا حد ممکن دقیق باشند، پژوهشگران این سامانه را با نقشههای شدت زمینلرزه که توسط سازمان زمینشناسی ایالات متحده تهیه شدهاند، تنظیم و اعتبارسنجی کردند. به بیان دیگر، خروجی سامانه با دادههای واقعی زمینلرزه مقایسه شد تا دقت آن سنجیده شود. این فرایند باعث شد احتمال اینکه سامانه به اشتباه ساختمانی را آسیبدیده تشخیص دهد، به کمتر از یک درصد برسد.
کشورهای دیگر آمریکای لاتین نیز در این عملیات مشارکت کردهاند. کمیسیون ملی پژوهش و توسعه هوافضای پرو اعلام کرده تصاویر ثبتشده توسط ماهواره PeruSAT-1 را در اختیار آژانس فعالیتهای فضایی بولیواری ونزوئلا قرار داده است تا از آنها در عملیات امدادرسانی استفاده شود.
ماهواره پروست-۱ که سال ۲۰۱۶ به فضا پرتاب شد، اکنون به پایان عمر عملیاتی خود نزدیک شده است. این ماهواره در ارتفاع حدود ۷۰۲ کیلومتری از سطح زمین گردش میکند و میتواند تصاویری با دقت کمتر از یک متر ثبت کند. تاکنون حدود ۵۰۰هزار تصویر توسط این ماهواره تهیه شده که در مدیریت بلایای طبیعی، نظارت بر پروژههای عمرانی و حتی شناسایی فعالیتهای غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
میزان خسارت مستقیم فیزیکی ناشی از دو زمینلرزه ونزوئلا حدود ۶٫۷ میلیارد دلار است
درحالیکه عملیات جستوجو و امدادرسانی همچنان ادامه دارد، با گذشت زمان امید به یافتن بازماندگان جدید کمتر میشود. همزمان، برآورد خسارتهای اقتصادی نیز آغاز شده است.
براساس برآورد اولیه برنامه توسعه سازمان ملل متحد، میزان خسارت مستقیم فیزیکی ناشی از دو زمینلرزه ونزوئلا حدود ۶٫۷ میلیارد دلار است. این رقم تقریباً معادل ۶ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور به شمار میرود.
برآورد با استفاده از سامانه مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است که تصاویر ماهوارهای را با دادههای سامانه اطلاعات جغرافیایی ترکیب و تحلیل میکند. این سامانه میتواند در مدت کوتاهی نقشهای نسبتاً دقیق از میزان خسارت، ساختمانها و مناطق تخریبشده و همچنین جمعیتهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند، در اختیار مدیران بحران قرار دهد تا تصمیمگیری و امدادرسانی سریعتر و هدفمندتر انجام شود.