تب داغ بازگشت به ماه؛ ناسا سه مأموریت اولیه برای ساخت پایگاه قمری را معرفی کرد

ناسا قصد دارد درطول حدود یک دهه آینده، در قالب برنامه آرتمیس پایگاهی برای سکونت دائمی انسان روی ماه بسازد. این سازمان اکنون با انتشار جزئیاتی تازه، تصویر جامع‌تری از ابعاد چشمگیر این پروژه ارائه داده است.

براساس اطلاعات تازه که سه‌شنبه ۲۶ مه در کنفرانسی خبری اعلام شد، ناسا قصد دارد تا پیش از پایان سال جاری، سه مأموریت بدون سرنشین به ماه انجام دهد. این مأموریت‌ها نخستین گام از مجموعه اقدامات بزرگ ناسا به‌منظور احداث پایگاه برای سکونت دائمی انسان روی ماه محسوب می‌شوند؛ پایگاهی که امید می‌رود در نهایت مسیر اعزام انسان به مریخ را هموار کند.

ناسا از زمان آغاز برنامه آرتمیس در سال ۲۰۱۹، بارها از «حضور پایدار در ماه» صحبت کرده است؛ اما عزم جدی ایالات متحده برای تحقق این هدف در دسامبر گذشته آشکار شد؛ زمانی که پرزیدنت ترامپ با صدور فرمانی اجرایی به ناسا دستور داد تا فرود انسان روی ماه در سال ۲۰۲۸ و احداث پایگاه قمری تا سال ۲۰۳۰ را در اولویت قرار دهد.

در پاسخ، ناسا از طرحی با ارزش بیش از ۳۰ میلیارد دلار رونمایی که شامل ساخت پایگاه قمری با اتکا به انرژی هسته‌ای و بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی بود. این طرح ۱۱ ساله که در ماه مارس اعلام شد، خواستار ۷۹ پرتاب و ارسال ۷۳ ماه‌نشین برای شروع احداث پایگاه ماه به‌عنوان مرکز پژوهش‌های علمی، توسعه فناوری و اکتشاف سطح ماه بود.

جرد آیزاکمن، مدیر ناسا پس از کنفرانس خبری سه‌شنبه در بیانیه‌ای گفت:

پایگاه قمری [ناسا] نخستین پایگاه آمریکا و بشر در دنیایی دیگر خواهد بود. هر مأموریت، چه سرنشین‌دار و چه بدون سرنشین، فرصتی برای یادگیری است؛ در حالی که به سطح ماه بازمی‌گردیم، زیرساخت‌های لازم برای ماندن را می‌سازیم و مهارت‌های لازم برای زندگی و کار در یکی از سخت‌ترین و خطرناک‌ترین محیط‌های قابل تصور را به دست می‌آوریم.

کارلوس گارسیا-گالان، مدیر برنامه پایگاه ماه، در کنفرانس اخیر اظهار داشت که پایگاه قمری ناسا در نزدیکی قطب جنوب ماه ساخته خواهد شد؛ منطقه‌ای که دانشمندان باور دارند حاوی مقادیر عظیمی آب یخ‌زده در دل خود است.

گارسیا- گالان افزود پایگاه ماه ممکن است در آینده به یک شهر گسترده شبیه باشد. او گفت: «ما پایگاه ماه را در حد صدها مایل مربع تصور می‌کنیم؛ مجموعه‌ای از بخش‌ها و تجهیزات مختلف که همگی در مسیر رسیدن به حضور دائمی انسان روی ماه شکل می‌گیرند.»

ناسا در رویداد سه‌شنبه اولین گام‌های عملی برای ساخت پایگاه قمری خود را به شرح زیر معرفی کرد:

• مأموریت اول: قرار است پاییز ۲۰۲۶ (یا زودتر) پرتاب شود و محموله‌های ناسا را به سطح ماه برساند. این محموله‌ها شامل ابزارهایی برای بررسی تعامل پیشرانه‌ها با سطح ماه و فناوری‌هایی برای ردیابی دقیق‌تر اجسام روی ماه توسط مدارگردها خواهد بود.
• مأموریت دوم: برای اواخر امسال برنامه‌ریزی شده و قرار است ماه‌نوردها و سامانه‌های حمل‌ونقل روی ماه را به سطح این قمر برساند.
• مأموریت سوم: این مأموریت نیز برای امسال برنامه‌ریزی شده و محموله‌هایی از ناسا و چند سازمان فضایی دیگر را حمل می‌کند. هدف اصلی آن بررسی تغییرات سطح ماه در طول زمان و مقاومت مواد مختلف در برابر شرایط بسیار سخت ماه است.

این سه مأموریت بخشی از فاز اول برنامه پایگاه قمری ناسا محسوب می‌شوند؛ مرحله‌ای که هدفش ایجاد اولین ردپای واقعی از یک پایگاه روی ماه است. فاز دوم (۲۰۲۹ تا ۲۰۳۲) به سمت زیرساخت نیمه‌دائمی و سکونت اولیه می‌رود و فاز سوم (از ۲۰۳۲ به بعد) به فراهم‌کردن حضور پایدار انسان در ماه اختصاص دارد.

در کنفرانس اخیر همچنین اعلام شد که شرکت فضایی جف بیزوس، یعنی بلو ارجین مسئولیت انجام مأموریت اول را برعهده می‌گیرد و از ماه‌نشین «بلو مارک ۱» یا اندورنس برای حمل محموله‌ها استفاده می‌کند. این شرکت با دریافت قراردادهایی به ارزش ۴۶۸ میلیون دلار، بزرگ‌ترین برنده‌ی اعلامیه‌ی دیروز بود.

بااین‌حال، بسیاری از کارشناسان در مورد امکان‌پذیری جدول زمانی بلندپروازانه ناسا، در کنار ماهیت آزمایش‌نشده‌ی ‌بسیاری از فناوری‌های موجود در قراردادها، ابراز تردید کرده‌اند. به‌عنوان مثال، شرکت اکسیوم اسپیس با وجود تأخیر در آماده‌سازی لباس‌های فضانوردی‌اش برای برنامه آرتمیس، به عنوان پیمانکار یکی از ماه‌نوردها انتخاب شده است. همچنین شرکت‌های استروباتیک و اینتوئتیو ماشینز که مأمور ارسال محموله هستند، در مأموریت‌های قبلی ماه موفقیت کامل نداشتند.

با وجود موفقیت مأموریت آرتمیس ۲، برنامه آرتمیس ناسا که هدفش فرود انسان روی ماه تا ۲۰۲۸ است، با تأخیر و افزایش هزینه روبه‌رو شده؛ در حالی که هدف اولیه فرود، سال ۲۰۲۴ بود. سیمئون باربر، دانشمند ماه از دانشگاه آزاد انگلستان، می‌گوید: «اگر چین زودتر به ماه برسد، اصلاً تعجب نمی‌کنم.»

باربر افزود: «به نظر می‌رسد ناسا تحت فشار است که فقط اعلام کند برنامه دارد. درنتیجه پشت این پروژه انگیزه سیاسی زیادی دیده می‌شود.»

بااین‌حال، ناسا همچنان خوش‌بین است. آیزاکمن در پستی در ایکس نوشت: «ما پایگاه ماه را برای یادگیری، نوآوری، بهبود زندگی روی زمین، الهام نسل بعدی کاوشگران و رسیدن به مرحله بعد، یعنی مریخ می‌سازیم. عصر طلایی اکتشاف ماه آغاز شده است.»