ستاره‌شناسان بزرگ‌ترین نقشه سه‌بعدی از جهان را منتشر کردند

اخترشناسان با اتمام یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های نقشه‌برداری تاریخ، دقیق‌ترین و وسیع‌ترین اطلس سه‌بعدی از جهان هستی را تهیه کردند. این نقشه‌ی عظیم که بیش از ۴۷ میلیون کهکشان و اجرام آسمانی دوردست را در خود جای داده، ثمره‌ی تلاش‌های بین‌المللی برای درک عمیق‌تر ساختار کیهان است و می‌تواند کلید حل یکی از بزرگ‌ترین معماهای فیزیک مدرن، یعنی ماهیت انرژی تاریک باشد.

انرژی تاریک به عنوان نیرویی مرموز و ناشناخته شناخته می‌شود که تمام فضای جهان را پر کرده و مسئول سرعت‌گیری انبساط کیهان است. با وجود اینکه اثرات این پدیده در مقیاس‌های کلان بسیار چشمگیر و انکارناشدنی به نظر می‌رسد، دانشمندان هنوز درباره‌ی ماهیت آن به پاسخ قطعی نرسیده‌اند.

بسیاری از متخصصان تصور می‌کنند که انرژی تاریک احتمالاً همان «ثابت کیهان‌شناسی» است؛ مفهومی که آلبرت اینشتین برای ایجاد تعادل در معادلات نسبیت عام خود ابداع کرد تا نشان‌دهنده‌ی چگالی انرژی در فضای تهی باشد. با‌این‌حال، ثابت کیهان‌شناسی تنها یکی از فرضیات موجود است و احتمال دارد که واقعیت بسیار پیچیده‌تر از تصورات فعلی باشد.

به‌گزارش ساینتیفیک‌امریکن، تیم‌های تحقیقاتی برای خلق این شاهکار علمی از ابزار طیف‌سنجی انرژی تاریک که به اختصار دِسی (DESI) نامیده می‌شود، بهره برده‌اند. این ابزار پیشرفته روی تلسکوپی در ایالت آریزونا نصب شده و طی بازه‌ی زمانی پنج‌ساله، با دقت بسیار بالا به پیمایش بخش‌های وسیعی از آسمان شب پرداخته است. مدیریت این پروژه‌ی بین‌المللی بر عهده‌ی آزمایشگاه ملی لارنس برکلی تحت نظر وزارت انرژی ایالات متحده قرار دارد.

یافته‌های اولیه که احتمال انحراف انرژی تاریک از یک عدد ثابت را مطرح می‌کنند، جامعه علمی را در وضعیتی میان بیم و امید قرار داده است. ژونو در ادامه اشاره می‌کند که تماشای نشانه‌ها و تحلیل نقشه‌های جدید برای تایید یا رد، بسیار هیجان‌انگیز است. او معتقد است که این مجموعه‌ی داده‌های غنی، هنوز کشفیات پنهان بسیاری را در دل خود جای داده است که منتظر فاش‌شدن هستند.

گزارش‌های منتشرشده تایید می‌کنند که داده‌های دسی از نظر حجم و دقت، شش برابر بیشتر از مجموع تمام اندازه‌گیری‌های مشابه در تاریخ نجوم است. در حال حاضر، دانشمندان تمام توان خود را روی پردازش این حجم عظیم از اطلاعات متمرکز کرده‌اند و انتظار می‌رود نتایج نهایی و قطعی درباره رفتار انرژی تاریک در سال ۲۰۲۷ در اختیار عموم قرار بگیرد.

اگرچه پیمایش پنج‌ساله‌ی اولیه به اتمام رسیده است، مأموریت دسی همچنان ادامه دارد؛ این پروژه تا سال ۲۰۲۸ به فعالیت خود ادامه می‌دهد تا وسعت نقشه را ۲۰ درصد دیگر افزایش داده و روی شناسایی اجرام کم‌نورتر و مناطق دوردست‌تر آسمان متمرکز شود.

مایکل لوی، مدیر پروژه‌ی دسی، موفقیت این پیمایش را خیره‌کننده توصیف کرده است. او ضمن ابراز خرسندی از پایان فاز نخست پروژه، تأکید کرد که کار اصلی، یعنی استخراج دانش از میان کوهی از داده‌ها تازه آغاز شده است و تیم تحقیقاتی با کنجکاوی فراوان به دنبال کشف شگفتی‌های جدیدی است که در اعماق این نقشه سه‌بعدی نهفته است.