مسابقه داخلی برای فرود روی ماه؛ آرتمیس ۳ صحنه رقابت اسپیس ایکس و بلو ارجین است
ناسا با تغییر استراتژی در برنامه آرتمیس، مأموریت سوم پروژه بازگشت به ماه را به صحنهی رقابت مستقیم میان اسپیس ایکس و بلو ارجین تبدیل کرده است. در این مأموریت سرنوشتساز، غولهای فضایی تحت مدیریت ایلان ماسک و جف بیزوس باید در ارتفاعی نزدیک به زمین ثابت کنند که کدامیک شایستگی حمل فضانوردان به قطب جنوب ماه را دارد.
فرود موفقیتآمیز فضاپیمای حامل خدمه ماموریت آرتمیس ۲ در ماه گذشته، نقطه عطفی در رقابت فضایی نوین میان ایالات متحده و چین محسوب میشد. بااینحال، گام بعدی ناسا در این مسیر شاهد رقابتی داخلی و هیجانانگیز میان شرکتهای خصوصی آمریکایی به رهبری ایلان ماسک و جف بیزوس خواهد بود.
بهگزارش ساینتیفیکامریکن، جزئیات منتشرشده از مأموریت آرتمیس ۳ نشان میدهد که اسپیس ایکس و بلو ارجین باید برای نخستین آزمایش پروازی سیستمهای فرود سرنشیندار خود که هماکنون در مراحل ساخت بهسر میبرند، رودرروی یکدیگر قرار گیرند. کپسول سرنشیندار اوراین پس از پرتاب به مدار زمین، باید بتواند عملیات حساس پهلوگیری و اتصال به نسخهی ماهنشین فضاپیمای استارشیپ و بهطور جداگانه ماهنشین «بلو مون مارک ۲» را انجام دهد.
ناسا با هر شرکتی که زودتر به استانداردهای لازم دست یابد، راهی ماه خواهد شد
تغییر در برنامهریزیهای کلان ناسا باعث شده است تا فرود واقعی انسان بر سطح ماه به مأموریت آرتمیس ۴ در سال ۲۰۲۸ موکول شود. جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، معتقد است این بازنگری به سازمان فضایی کمک میکند تا جدول زمانی بلندپروازانه خود را برای احداث پایگاه ۳۰ میلیارد دلاری در ماه تا سال ۲۰۳۶ تثبیت کند. آرتمیس ۳ با الگوبرداری از مأموریت تاریخی آپولو ۹ در سال ۱۹۶۹ طراحی شده است که در آن، فضانوردان با باقیماندن در مدار زمین، مانورهای انتقال به ماهنشین را پیش از مأموریت نهایی فرود روی ماه، تمرین کردند.
رقابت با چین نیز جایی برای حرکتهای آهسته و محافظهکارانه باقی نگذاشته است. آیزاکمن در مراسم اعلام بازنگری در برنامه آرتمیس، تأکید کرد که دوران ارائه طرحهای تئوری و نرمافزاری به پایان رسیده و ناسا باید از رویکردهای بیشازحد محتاطانه که در دهههای گذشته به هدررفت زمان و بودجه منجر شده است، فاصله بگیرد.
لوری گلیز، سرپرست معاونت ساخت سیستمهای اکتشافی ناسا، باور دارد که تمرکز بر مدار زمین در مأموریت آرتمیس ۳ تصمیمی کاملاً استراتژیک برای کاهش ریسک مأموریتهای بعدی است. نمایش موفقیتآمیز اتصال اوراین به ماهنشینهای اسپیس ایکس یا بلو ارجین در نزدیکی زمین، این امکان را فراهم میکند که در صورت بروز هرگونه نقص فنی، فضانوردان به سرعت به زمین بازگردند؛ مزیتی که در مدار دوردست ماه وجود نخواهد داشت.
توضیح تصویر مقاله: تصویرسازی از اتصال استارشیپ ماهنشین به فضاپیمای اوراین در مدار ماه.
دو ماهنشین کاملاً متفاوت
تفاوتهای ساختاری میان دو ماهنشین بسیار چشمگیر است. استارشیپ ماهنشین با ارتفاع ۵۲ متر، برجی غولآسا است که با ظرفیت حمل ۱۰۰ تن بار، رویای ایلان ماسک برای ساخت شهرهای خودکفا در فضا را دنبال میکند. در مقابل، ماهنشین ۱۶ متری بلو ارجین با ظاهری کلاسیکتر و چهار پایهی فرود، شباهت بیشتری به تجهیزات نوستالژیک دوران آپولو دارد و از سیستمهای پشتیبانی حیات ساخت خود بلو ارجین بهره میبرد.
چالش مشترک هر دو شرکت، عملیات پیچیدهی سوختگیری در مدار زمین است. رسیدن به ماه نیازمند پروازهای متعدد فضاپیماهای سوخترسان و انتقال موفقیتآمیز سوخت در شرایط بیوزنی است؛ فرآیندی که پیشنیاز اصلی حرکت به سمت مدار ماه و ملاقات با فضانوردان مستقر در کپسول اوراین محسوب میشود.
نگاه والاستریت و متخصصان ناسا اکنون به پرتاب آزمایشی نسخهی جدید استارشیپ (V3) در تگزاس دوخته شده است. این پرواز که برای ماه مه (اردیبهشت یا خرداد) برنامهریزی شده، نه تنها از نظر فنی برای آیندهی آرتمیس حیاتی است، بلکه بر ارزشگذاری ۱٫۷۵ تریلیون دلاری شرکت اسپیس ایکس در بازار سرمایه نیز تأثیر مستقیمی خواهد داشت.
درهمینحال، بلو ارجین با مأموریت آزمایشی «پثفایندر» در اواخر سال جاری میلادی، تلاش میکند نسخهی باربری ماهنشین خود به نام «مارک ۱» را روی ماه فرود بیاورد. اگر این ماموریت موفقیتآمیز باشد، نسخهای دیگر از ماهنشین مارک ۱، ماهنورد رباتیک وایپر را در سال ۲۰۲۷ به قطب جنوب ماه خواهد برد تا جستوجو برای منابع حیاتی آب یخزده آغاز شود.
خود ناسا نیز هماکنون با دقت در حال نظارت بر تعمیرات سکوی پرتاب متحرکی است که برای برخاستن موشک عظیم اسپیس لانچ سیستم (SLS) در ماموریت آرتمیس ۳ به آن نیاز دارد. همچنین هر دو شرکت فضایی رقیب (یا یکی از آنها) باید پیش از آنکه فضانوردان بتوانند در سال ۲۰۲۸ از ماهنشینهایشان استفاده کنند، یک فرود قمری بدون سرنشین و بازگشت موفقیتآمیز را به نمایش بگذارند.
آمادهسازیهای لازم پیش از فرود انسان توسط ناسا روی ماه، همچنین شامل پرتاب چندین کاوشگر رباتیک پیشرو و تکمیل ساخت لباسهای فضانوردی جدید ساخت شرکت آکسیوم اسپیس خواهد بود.
ناسا انتظار دارد به محض اینکه اسپیس ایکس و بلو ارجین فرصت پاسخگویی رسمی به طرح جدید پایگاه قمری این سازمان را پیدا کنند، جزئیات بیشتری از ماموریت آرتمیس ۳ ارائه دهد. طبق گزارش ارزتکنیکا در ماه آوریل، اینکه این ماموریت دقیقاً کدام مدار زمین را هدف قرار خواهد داد، پرسشی اساسی است: مداری پایینتر به دور سیاره ممکن است باعث صرفهجویی در مصرف بوسترهایی شود که برای ماموریتهای بعدی مورد نیاز است، در حالی که مدار بالاتر میتواند شباهت بیشتری به مدار ماه داشته باشد.