صرافی‌های رمزارز: حجم معاملات ۹۰ درصد کاهش یافت/ بدون چشم‌انداز شفاف نمی‌توانیم ادامه بدهیم

در حالی که بیش از یک ماه از آغاز جنگ می‌گذرد و قطعی اینترنت بین‌الملل نیز وارد ششمین هفته شده است، کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال با بیشترین چالش‌ها در پایداری سرویس‌هایشان مواجه شده‌اند؛ آن‌ها پیش از این هرگز چنین قطعی طولانی‌مدتی را تجربه نکرده بودند. در این میان، صرافی‌های رمزارزی به دلیل وابستگی مستقیم به بلاکچین و زیرساخت‌های جهانی، فشار مضاعفی را تجربه می‌کنند. این چالش‌ها در کنار نبود چشم‌انداز شفاف، آینده این کسب‌وکارها را در وضعیتی کامالا مبهم قرار داده است.

سروش حسین‌زاده، مدیرعامل تترلند و نیپوتو، در گفت‌وگو با زومیت از وابستگی ذاتی خدمات رمزارزی به شبکه جهانی اینترنت می‌گوید. به گفته او، حفظ پایداری سرویس در این شرایط به یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها تبدیل شده است. این صرافی تلاش کرده با استفاده از روش‌های مختلف، دسترسی کاربران به دارایی‌هایشان را حفظ کند؛ موضوعی که دیگر صرافی‌ها هم دچارش هستند.

سهند حمزه‌ای، مدیرعامل آبان‌تتر نیز تاکید می‌کند که این محدودیت‌ها فقط به ارتباطات خارجی ختم نمی‌شود و حتی در داخل کشور نیز ناپایداری‌های متعددی وجود دارد. از اختلال در سرویس بانک‌ها گرفته تا مشکلات ارائه‌دهندگان خدمات پیامکی و احراز هویت، همگی زنجیره‌ای از چالش‌ها را برای این کسب‌وکارها ایجاد کرده‌اند.

در برخی موارد حتی آی‌پی‌های داخلی هم مسدود می‌شوند و ما دقیقا نمی‌دانیم این تصمیم از کجا گرفته می‌شود. مکاتبات زیادی انجام داده‌ایم، اما هنوز پاسخ شفافی دریافت نکرده‌ایم.

- سهند حمزه‌ا، مدیرعامل آبان‌تتر

مدیرعامل آبان‌تتر نسبت به ادامه پیدا کردن این وضعیت هشدار می‌دهد و تاکید می‌کند که مشکل اصلی، نه صرفا شرایط جنگی، بلکه قطع اینترنت است: «با شرایط جنگی تا حدی می‌توان کنار آمد، اما با قطع اینترنت نمی‌شود. ادامه این وضعیت عملا نگه‌داری سرویس را دشوار و حتی در بلندمدت غیرممکن می‌کند.»

تجربه نشان داده است که در روزهای ابتدایی جنگ، نیاز کاربران برای نقد کردن دارایی یا انتقال آن به کیف‌پول‌های شخصی به‌شدت افزایش می‌یابد و صرافی‌ها با موجی از خروج سرمایه روبه‌رو می‌شوند. حسین‌زاده درباره تجربه تترلند در این زمینه می‌گوید:

در هفته اول، موج خروج سرمایه کاملا محسوس بود؛ کاربران به دلیل نگرانی از شرایط، تمایل داشتند دارایی‌های خود را خارج کنند. اما از اواخر هفته دوم، با دیدن این که دسترسی به دارایی‌ها برقرار است، این روند متعادل شد و حتی ورودی سرمایه هم افزایش پیدا کرد.

- سروش حسین‌زاده، مدیرعامل تترلند

او تاکید می‌کند که بازار هنوز به شرایط عادی بازنگشته است. حجم معاملات به‌شدت کاهش یافته و به حدود یک‌دهم تا یک‌هفتم روزهای عادی رسیده است. به باور او، علاوه بر محدودیت‌های زیرساختی، تغییر اولویت‌های اقتصادی مردم نیز در این کاهش نقش دارد؛ به طوری که بسیاری از کاربران در شرایط فعلی تمرکز خود را بر تامین نیازهای روزمره گذاشته‌اند.

به گفته حمزه‌ای، این کاهش تنها به حجم معاملات محدود نمی‌شود و تعداد کاربران فعال نیز تقریبا به همان نسبت کاهش یافته است؛ مساله‌ای که مستقیما بر درآمد این پلتفرم‌ها اثر می‌گذارد.

با آغاز جنگ، فعالیت بسیاری از کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال به طور کامل به حالت دورکاری تغییر کرده است؛ امری که افت چشمگیر بهره‌وری تیم‌ها را به دنبال داشته است. مدیرعامل تترلند درباره این شرایط کاری می‌گوید:

از همان ساعات اول، نیروهایمان را دورکار کردیم، اما به دلیل کیفیت پایین اینترنت و فشار روانی ناشی از شرایط، بهره‌وری تیم‌ها به حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

- سروش حسین‌زاده، مدیرعامل تترلند

این کاهش بهره‌وری، در کنار محدودیت‌های زیرساختی، باعث شده شرکت‌ها عملا با نیمی از ظرفیت خود فعالیت کنند. مشکلات در حوزه منابع انسانی و نیروی کار به همین‌جا هم ختم نمی‌شود. قطعی اینترنت و برقراری شرایط جنگی در کشور فعالیت اقتصادی شرکت‌ها را مختل کرده و به تعدیل نیرو در آن‌ها منجر شده است.

کاهش درآمد و نبود چشم‌انداز شفاف، کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال را به سمت انقباض و کاهش هزینه‌ها سوق داده است؛ امری که تعدیل نیرو تنها یکی از پیامدهای آن است. سروش حسین‌زاده، مدیرعامل تترلند در این باره می‌گوید:

«اگر این شرایط ادامه پیدا کند و قطعی اینترنت طولانی شود، شرکت‌های آی‌تی ناچار به کاهش هزینه‌ها خواهند شد و این یعنی تعدیل نیرو. ما هم سناریوهای مختلف را بررسی کرده‌ایم، اما امیدواریم مجبور به اجرای آن‌ها نشویم.»

سهند حمزاه‌ای، مدیرعامل آبان‌تتر، نیز توضیح می‌دهد که کاهش درآمد در کنار هزینه‌های ثابت، شرکت‌ها را ناچار به کوچک‌سازی خواهد کرد؛ روندی که می‌تواند به کاهش کیفیت خدمات و حتی افزایش ریسک‌های امنیتی منجر شود. به ویژه در حوزه رمزارز، هرگونه افت کیفیت می‌تواند تبعات جدی برای دارایی کاربران داشته باشد.

او تاکید می‌کند که ادامه این شرایط می‌تواند یک چرخه نزولی برای کسب‌وکارها ایجاد کند؛ چرخه‌ای که با کاهش درآمد آغاز شده و به تعدیل نیرو، افت کیفیت خدمات و حتی تعطیلی کسب‌وکارها منتهی می‌شود.