نگرانی آمریکا از دورزدن تحریم‌ها؛ ASML فروش تجهیزات پیشرفته تراشه‌سازی به چین را تکذیب کرد

واشنگتن به‌شدت نگران است که حیاتی‌ترین ابزار تولید تراشه‌های پیشرفته در جهان، با دورزدن تحریم‌ها به دست چینی‌ها افتاده باشد؛ نگرانی بزرگی که ASML، غول هلندی تجهیزات نیمه‌رسانا را وادار به تکذیب فوری کرد.

بنابر گزارش بلومبرگ، هاوارد لوتنيک، وزیر بازرگانی ایالات متحده، در نشست‌های اخیر خود با مدیران ارشد ASML زنگ خطر را به صدا درآورده؛ لوتنيک در این دیدارها ابراز نگرانی کرده که ماشین‌های لیتوگرافی با اشعه‌ی فرابنفش فرین (EUV) ساخت هلندی‌ها، احتمالا با نقض محدودیت‌های صادراتی تحت رهبری آمریکا، به خاک چین رسیده است.

ماشین‌های EUV گلوگاه اصلی تولید پیشرفته‌ترین تراشه‌های جهان از جمله تراشه‌های هوش مصنوعی محسوب می‌شوند؛ دستگاه‌های غول‌پیکری که هرکدام هم‌اندازه‌ی یک اتوبوس مدرسه هستند، ۱۸۰ تن وزن دارند و در حال حاضر ASML تنها تولیدکننده‌ی آن‌ها در جهان است. دستیابی چین به این ماشین‌ها به‌معنای بی‌اثرشدن تمام تلاش‌های آمریکا برای مهار پیشرفت تکنولوژیک پکن خواهد بود.

در پی افشای نگرانی‌های آمریکا، ASML روز جمعه با ارسال بیانیه‌ای به رویترز، اتهامات مربوط به دور زدن کنترل‌های صادراتی را قاطعانه رد کرد. در این بیانیه آمده: «ASML هرگز دستگاه EUV به چین صادر نکرده؛ ما هیچ قطعه، ماژول یا تجهیزاتی را که به‌طور خاص برای استفاده در ماشین‌های EUV طراحی شده باشد، به این کشور نفرستاده‌ایم.» ASML تأکید کرد که همواره کسب‌وکار خود را با قوانین جدید کنترل صادرات تطبیق داده است.

دولت هلند نیز در حمایت از ASML وارد میدان شد. وزارت امور خارجه‌ی هلند در بیانیه‌ای اعلام کرد که این کشور در زمینه‌ی صادرات تجهیزات ساخت نیمه‌رساناها، براساس مقررات سخت‌گیرانه‌ی ملی و اروپایی از جمله قوانین مربوط به فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه عمل می‌کند. این وزارتخانه تأکید کرد که هرگونه صادرات در چنین سطحی «نیازمند دریافت مجوز رسمی» است و دولت در اجرای این سیاست به‌شدت سخت‌گیری می‌کند.

به نظر می‌رسد واشنگتن قصد کوتاه آمدن ندارد. در ماه آوریل، ایالات متحده لایحه‌ای را پیشنهاد داد که متحدانش را ملزم می‌سازد تا برای فلج‌کردن توانایی چین در ساخت تراشه‌های پیشرفته، از تحریم‌های آمریکا تبعیت کنند؛ لایحه‌ای که در آن به‌صورت مستقیم روی تجهیزات ASML انگشت گذاشته شده است.

فشارهای آمریکا بی‌دلیل نیست؛ پیش‌تر در ماه دسامبر، رویترز در گزارشی تکان‌دهنده فاش کرد که دانشمندان چینی با کمک تیمی از مهندسان سابق ASML، موفق به ساخت نمونه‌ی اولیه‌ای از یک دستگاه EUV شده‌اند. تحلیلگران از تلاش پکن برای خودکفایی در صنعت تراشه، به‌عنوان «نسخه‌ی چینی پروژه‌ی منهتن»، پروژه‌ی ساخت بمب اتم یاد می‌کنند که نشان‌از اهمیت استراتژیک و حیاتی این فناوری در نبرد قدرت‌های جهانی دارد.