پردازنده پنتیوم اینتل ۳۳ساله شد؛ نگاهی به تراشه‌ای که دنیای پردازش را متحول کرد

دوشنبه 3 فروردین 1405 - 21:40
مطالعه 2 دقیقه
لوگو اینتل روی مکعب آبی در جلو یک ساختمان
۳۳ سال پیش در چنین روزی، اینتل اولین پردازنده‌ی پنتیوم خود را با ۳٫‍۱ میلیون ترانزیستور و لیتوگرافی ۸۰۰نانومتری معرفی کرد و تاریخ‌ساز شد.

۳۳ سال پیش در چنین روزی، خط تولید پردازنده‌های پنتیوم کار خود را آغاز کرد و مسیر چندین دهه‌ی آینده‌ی کامپیوترهای شخصی را شکل داد. پنتیوم اولین طراحی سوپراسکالر اینتل بود؛ ویژگی معماری پیشگامانه‌ای که امکان اجرای چندین دستورالعمل را در هر چرخه فراهم می‌کرد. این قابلیت باعث شد تا پنتیوم با وجود فرکانس‌های نسبتا پایین در زمان عرضه، جهش عملکردی قابل‌توجهی نسبت به نسل‌های پیشین خود داشته باشد. اولین تراشه‌های معماری P5/i586 اینتل با نام‌های Pentium 60 و Pentium 66 روانه‌ی بازار شدند.

تیمی که پیش‌تر روی پردازنده‌های Intel 386 و Intel 486 کار کرده بود، توسعه‌ی طراحی پنتیوم را نیز بر عهده گرفت. کار روی این تراشه در ژوئن ۱۹۸۹ آغاز شد و تیم توسعه تصمیم گرفت ترکیبی از فناوری‌های RISC و CISC را با حافظه‌ی کش درون‌تراشه‌ای، گذرگاه داده‌ی خارجی ۶۴بیتی، ضرب‌کننده‌ی کاملا سخت‌افزاری و پیش‌بینی انشعاب پویا ادغام کند. روی کاغذ، عملیات ممیز شناور (FPU) یکی دیگر از نقاط قوت پردازنده‌ی پنتیوم بود که ۳ تا ۵ برابر بهتر از پردازنده‌ی i486 عمل می‌کرد.

اینتل در ابتدا قصد داشت پنتیوم را در سپتامبر ۱۹۹۲ عرضه کند؛ اما مشکلات طراحی باعث تأخیر آن تا ۲۲ مارس ۱۹۹۳ شد. با وجود این تأخیرها، مهندسان اینتل متوجه برخی ایرادات نشدند که بارزترین آن‌ها باگ معروف ریاضیاتی پنتیوم، یعنی FDIV بود؛ باگی که در اکتبر ۱۹۹۴ شناسایی شد.

ماجرای باگ FDIV باعث شد تا اینتل برای نخستین‌بار ناچار به فراخواندن پردازنده‌هایش در سطحی گسترده شود. این فراخوان برای جمع‌آوری تراشه‌های معیوب، حدود ۴۷۵ میلیون دلار برای اینتل هزینه داشت و لکه‌ی ننگ طولانی‌مدتی بر اعتبار اینتل به‌جای گذاشت. اینتل در سی‌امین سالگرد کشف باگ FDIV، مجبور به اعتراف شد که پردازنده‌های مدرن رپتورلیک نیز به‌دلیل ولتاژ بیش‌از حد، دچار خرابی و مرگ زودرس می‌شوند؛ موضوعی که یادآور همان روزهای بحرانی بود.

اینتل در سال بعد، خط تولید پنتیوم را با تراشه‌ی P54C بهبود بخشید و مدل‌های ۷۵، ۹۰ و ۱۰۰ مگاهرتزی را به بازار عرضه کرد. علاوه‌بر افزایش فرکانس پردازنده، این مدل‌ها به واحد ممیز شناور جدیدی با نام 80502 FPU مجهز شدند. پردازنده‌های ارتقایافته با لیتوگرافی ۶۰۰نانومتری (و بعدها ۳۵۰نانومتری) ساخته شدند، ولتاژ هسته‌ی آن‌ها از ۵ به حدود ۳ ولت کاهش یافت و پلتفرم مادربرد آن‌ها از سوکت ۴۴۴ به سوکت ۵۵۵ ارتقا پیدا کرد تا پایه‌گذار نسل‌های درخشان بعدی اینتل باشند.

اطلاعات این خبر را یکی از کاربران زومیت در اختیارمان قرار داده است؛ اگر به اینترنت دسترسی دارید، خبرهای مهم را از طریق ایمیل hi@zoomit.ir یا بخش دیدگاه‌ها با ما به‌اشتراک بگذارید.