ابلاغ ضوابط جدید بانک مرکزی برای پلتفرمهای طلا؛ فروش آنلاین طلا فقط با پشتوانه موجودی واقعی
بانک مرکزی در تازهترین اقدام خود برای ساماندهی بازار خرید و فروش آنلاین طلا، ضوابط فعالیت خزانههای نگهداری شمش طلا را ابلاغ کرد؛ ضوابطی که میتواند نحوه فعالیت پلتفرمهای فروش آنلاین طلا را دستخوش تغییر کند و نظارت بر پشتوانه دارایی کاربران را افزایش دهد.
بر اساس این دستورالعمل، از این پس تنها خزانههایی که زیر نظر موسسات اعتباری دارای تأییدیه بانک مرکزی فعالیت میکنند، مجاز به نگهداری طلای مرتبط با سکوهای خرید و فروش آنلاین خواهند بود. به این ترتیب، بانک مرکزی تلاش کرده است نگهداری طلای کاربران را از چارچوبهای غیررسمی خارج و به شبکهای تحت نظارت مستقیم خود منتقل کند.
یکی از مهمترین بخشهای این ضوابط، الزام به اصالتسنجی شمشهای طلا پیش از ورود به خزانه است. در ماده ۳ دستورالعمل آمده است که خزانه موظف است برای انجام فرآیند اصالتسنجی طلای تحویلی، قرارداد سهجانبهای میان خود، سکوی فروش و عامل اصالتسنجی منعقد کند. این بند به معنای آن است که طلای پشتوانه معاملات آنلاین باید پیش از نگهداری، از نظر خلوص و استاندارد بودن مورد تأیید قرار گیرد.
بانک مرکزی همچنین بر وجود پشتوانه واقعی برای طلای فروختهشده در سکوهای آنلاین تأکید کرده است. طبق ضوابط ابلاغی، خزانه موظف است شمشهای استاندارد طلا را به نام اشخاص مشمول نگهداری کند و همه اطلاعات مربوط به دریافت، نگهداری و تحویل طلا نیز باید در سامانه نظارتی بانک مرکزی ثبت شود. این موضوع امکان رصد لحظهای موجودی طلا و تطابق آن با حجم معاملات انجامشده در پلتفرمها را فراهم میکند.
در بخش دیگری از دستورالعمل، بانک مرکزی بر حق دریافت فیزیکی طلا توسط مشتریان تأکید کرده است. مطابق ضوابط، خزانه پس از ثبت درخواست و تأیید آن در سامانه، موظف به تحویل طلای فیزیکی به متقاضی است. همچنین سکوهای فروش آنلاین نیز مکلف شدهاند از طریق قرارداد با خزانه، امکان تحویل فیزیکی طلا به مشتریان را فراهم کنند. این بند عملاً به این معناست که فروشندگان آنلاین نمیتوانند بدون پشتوانه واقعی اقدام به عرضه طلا کنند.
موضوع بیمه نیز از دیگر محورهای مهم این دستورالعمل است. بانک مرکزی تصریح کرده که خزانهها موظف به تامین پوشش بیمهای متناسب با میزان طلای نگهداریشده هستند. همچنین هزینههای مربوط به اصالتسنجی، نگهداری و بیمه شمشها بر اساس توافق میان خزانه و سکوهای مشمول تعیین خواهد شد.
ضوابط جدید همچنین برای تطبیق وضعیت فعلی بازار مهلت مشخصی تعیین کرده است. بر اساس بند ۱۱ دستورالعمل، سکوهای مشمول حداکثر دو ماه فرصت دارند هرگونه طلای موجود نزد خزانه را با شمشهای استاندارد مورد تأیید جایگزین کنند. این الزام نشان میدهد بانک مرکزی در پی یکپارچهسازی استانداردهای نگهداری طلا در بازار آنلاین است.
در مجموع، دستورالعمل جدید را میتوان گامی در جهت افزایش شفافیت بازار طلای آنلاین، جلوگیری از فروش طلا بدون پشتوانه و تقویت امکان نظارت بانک مرکزی بر داراییهای مرتبط با این بازار دانست؛ بازاری که در ماههای اخیر با رشد قابل توجه استقبال کاربران مواجه شده است.