عرضه آزمایشی «خانه ریز» آغاز شد؛ خرید مسکن از چند سانتیمتر در تهران
شهرداری تهران از اجرای طرحی جدید با عنوان «خانه ریز» خبر داده است؛ طرحی که هدف آن تسهیل ورود سرمایههای خرد به بازار مسکن عنوان میشود.
بر اساس گزارش منتشرشده در فارس، عرضه آزمایشی این نوع از واحدهای مسکونی در تهران آغاز شده و به گفته نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، قرار است از همین ماه اجرای گسترده این طرح از طریق سامانه «شهرزاد» کلید بخورد.
ایده اصلی این طرح به سال گذشته بازمیگردد؛ زمانی که موضوع عرضه مسکن بهصورت «صدم متری» مطرح شد. در این مدل، شهروندان میتوانند به جای خرید یک واحد کامل، حداقل به اندازه یکصدم مترمربع از یک ملک مشخص را خریداری کنند. هدف از این سازوکار، هدایت سرمایههای خرد به سمت فعالیتهای مولد و ایجاد مسیری جدید برای خانهدار شدن عنوان شده است.
در قالب طرح «خانهریز»، قیمتگذاری بر اساس میانگین ارزش کل ملک انجام میشود و خریداران این امکان را دارند که از چند سانتیمتر تا کل یک واحد مسکونی را خریداری کنند. به بیان دیگر، این مدل نوعی سرمایهگذاری «سانتیمتری» روی یک ملک مشخص به حساب میآید.
طبق اعلام مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری شهر تهران، قیمت این املاک توسط کارشناسان رسمی و در زمان تحویل ملک تعیین شده و سپس از طریق مزایده عرضه میشود. این فرایند قرار است شفافیت بیشتری در تعیین قیمتها ایجاد کند و امکان مشارکت افراد بیشتری را فراهم سازد.
طرح فروش متری مسکن پیش از این نیز در ایران مطرح شده بود، اما به نتیجه مطلوب نرسید و در نهایت بخش زیادی از سرمایههای خرد مردم به سمت بازارهایی مانند طلا و ارز حرکت کرد. حالا مدیریت شهری تلاش کرده با طراحی سازوکاری جدید، این سرمایهها را دوباره به بازار مسکن بازگرداند.
با این حال، دیدگاه کارشناسان درباره این طرح یکسان نیست. هدی کلانتری، کارشناس حوزه مسکن، معتقد است که مسکن بیش از آن که یک کالای سرمایهای باشد، کالایی مصرفی است و برنامهریزی برای خانهدار شدن باید بر پایه مالکیت کامل یک واحد (ششدانگ) انجام شود.
در مقابل، امیر رستمیان، دیگر کارشناس این حوزه، با اشاره به شرایط فعلی بازار مسکن میگوید که خرید یک خانه برای یک کارمند ممکن است حدود ۱۰۰ سال زمان ببرد. به گفته او، در چنین شرایطی، هدایت سرمایههای اندک به سمت خرید تدریجی مسکن—even در مقیاسهای بسیار کوچک—میتواند راهکاری عملی باشد تا افراد در طول زمان مالک بخشی از یک ملک شوند.
در مجموع، برخی کارشناسان بر این باورند که با توجه به تورم شدید در بازار مسکن، ورود سرمایههای خرد، حتی برای خرید یک متر از یک واحد، میتواند بهعنوان یکی از مسیرهای ممکن برای خانهدار شدن در نظر گرفته شود. با این حال، آنها تاکید میکنند که موفقیت این طرح در گرو ایجاد امکان نقدشوندگی است؛ به این معنا که افراد باید بتوانند هر زمان که بخواهند، سهم خود را با قیمت روز به فروش برسانند.
