کتاب برای هر لحظه از زندگی؛ نگاهی به تفکیک هوشمند کتابها در نمایشگاه دیجیکالا
وقتی وارد یک کتابفروشی میشوید، معمولاً با یک سوال روبهرو میشوید: «دنبال چه ژانری هستید؟» رمان؟ تاریخ؟ فلسفه؟ روانشناسی؟ این تقسیمبندی دهههاست که منطق قفسهبندی کتابفروشیها و نمایشگاههای کتاب را شکل داده است. اما آیا این واقعاً همان چیزی است که خواننده به دنبالش است؟ بزرگترین نمایشگاه کتاب دیجیکالا پاسخی جدید برای کتابخوانان ایجاد کرده است.
همه ما میدانیم آدمها کتاب نمیخوانند صرفاً بهخاطر ژانر. اغلب در یک برهه خاص از زندگیشان، در یک حالوهوای مشخص، به دنبال کتابی میگردند که با آن لحظه حرف بزند. کسی که تازه شغلش را از دست داده، نمیداند باید سراغ «روانشناسی» برود یا «موفقیت» یا «داستان». کسی که در میانه یک تصمیم بزرگ است کتاب متفاوتی نسبت به آنکه اوضاع روانیاش در حال فروپاشی است میخواند. دوازدهمین نمایشگاه کتاب دیجیکالا این واقعیت را دیده و با یک رویکرد متفاوت به آن پاسخ داده است.
از ژانر به زندگی
در نمایشگاه کتاب دیجیکالا، در کنار دستهبندیهای معمول ژانری، یک لایه جدید از تفکیک کتابها طراحی شده است؛ دستهبندی بر اساس «موقعیتهای زندگی». خواننده میتواند کتاب بخرد بر اساس اینکه «الان در کجای زندگیاش ایستاده است».
دستهبندیهایی مثل «بحران»، «فقدان»، «تصمیمگیری»، «رشد شغلی»، «فرزندآوری و تربیت کودک»، «خودشناسی» و «ساختن عادتهای جدید» — هر کدام تداعی یک لحظه انسانی هستند. لحظههایی که هر خوانندهای در جایی از زندگیاش با آنها روبهرو شده یا میشود.
این رویکرد بهویژه در شرایط امروز ایران معنای عمیقتری پیدا میکند. روزهای پرتلاطمی که همه ایرانیان سپری میکنند، خواندن را از یک سرگرمی به یک ضرورت تبدیل کرده است؛ و دیجیکالا با این دستهبندی، نه یک فروشگاه کتاب، بلکه چیزی شبیه به یک راهنمای فرهنگی برای لحظههای دشوار و مهم زندگی شده است.
کتاب بر اساس «کِی» میخوانید، نه فقط «چه» میخوانید
یک لایه دیگر از این تفکیک هوشمند، دستهبندی بر اساس زمان و موقعیت مطالعه است. کتابهایی که برای شروع روز مناسبند، با کتابهایی که پیش از خواب میخوانید فرق دارند. کتابی که در مترو یا مسیر رفتوآمد دنبالش میگردید، جنس دیگری دارد.
این تمایز ظریفتر از آن است که در نگاه اول به نظر برسد. کتابهای «شروع روز» اغلب روحیهبخش، انرژیزا یا انگیزشی هستند. کتابهای «پیش از خواب» به آرامش، روایت یا تأمل نیاز دارند. کتابهای «مسیر» باید فصلبندی کوتاهتر و روایت روانتری داشته باشند تا در قطعههای زمانی کوچک قابل خواندن باشند. این دستهبندی نشان میدهد که کیوریشن محتوا در نمایشگاه امسال بر اساس شناخت واقعی رفتار مخاطب طراحی شده، نه صرفاً منطق انبارداری.
ناشران مرجع، انتخاب آگاهانهتر
این تفکیک هوشمند در کنار امکان جستجو و خرید بر اساس ناشر، تجربهای میسازد که در نمایشگاههای فیزیکی هم کمتر اتفاق میافتاد. ناشرانی چون چشمه، نگاه، مرکز، نی، ثالث، نیلوفر، قطره، افق، هوپا، میلکان، سایان، پرتقال و کولهپشتی هر کدام ویترین اختصاصی خود را دارند و خواننده میتواند همزمان از هر تعداد ناشر که بخواهد کتاب انتخاب کند و با یک سبد خرید تسویه کند؛ چیزی که در فضای فیزیکی نمایشگاه، با غرفههای پراکنده و صفهای طولانی، تجربهای دشوار بود.
فرصتی که امسال ویژهتر است
نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران امسال به دلیل شرایط خاص کشور بهصورت حضوری برگزار نمیشود. اما از آنسو دوازدهمین نمایشگاه کتاب دیجیکالا که از ۱۹ تا ۳۱ اردیبهشت با بیش از ۳۵۰ هزار عنوان و بهترین قیمتها در حال برگزاری است و اصلیترین بستر رسیدن کتاب به دست خواننده ایرانی است. نمایشگاهی که قصد آن فقط کتابفروشی نیست، بلکه سعی میکند بفهمد خواننده امروز ایرانی — با همه پیچیدگیها و فشارهای این روزها — دقیقاً به چه کتابی نیاز دارد.
نمایشگاه کتاب دیجیکالا تا ۳۱ اردیبهشتماه در دسترس است: digikala.com/landing/bookfair