بانکداری بدون شعبه در مسیر گسترش؛ VTMها چگونه تجربه مالی کاربران خارجی را تغییر می‌دهند؟

در سال‌های اخیر، تغییر رفتار کاربران در حوزه خدمات مالی، بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی را به سمت توسعه راهکارهای سریع‌تر و غیرحضوری سوق داده است. کاربران امروز، به‌ویژه نسل جوان، تمایل کمتری به مراجعه حضوری به شعب بانکی، انتظار در صف و طی‌کردن فرآیندهای طولانی اداری دارند. این تغییر تنها به کاربران داخلی محدود نمی‌شود و برای توریست‌ها، دانشجویان بین‌المللی و نیروی کار خارجی اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ گروه‌هایی که معمولاً با چالش‌هایی مانند محدودیت زمانی، تفاوت زبان و ناآشنایی با ساختار بانکی کشور مقصد مواجه‌اند.

در چنین شرایطی، استفاده از دستگاه‌ VTM یا Virtual Teller Machine به‌عنوان یکی از ابزارهای بانکداری هوشمند در حال گسترش است. این دستگاه‌ها که نسل پیشرفته‌تری از خودپردازها محسوب می‌شوند، تلاش می‌کنند بخش مهمی از خدمات بانکی و مالی را بدون نیاز به مراجعه به شعبه ارائه دهند. در ایران نیز برخی شرکت‌های حوزه فین‌تک از جمله اوام‌پی فینکس به سمت توسعه این زیرساخت‌ها حرکت کرده‌اند.

در نگاه نخست ممکن است VTM شبیه یک خودپرداز معمولی به نظر برسد، اما تفاوت‌های عملکردی قابل‌توجهی میان این دو وجود دارد. خودپردازها عمدتاً برای انجام عملیات ساده‌ای مانند برداشت وجه، انتقال پول یا دریافت موجودی طراحی شده‌اند، اما VTMها دامنه گسترده‌تری از خدمات را پوشش می‌دهند.

این دستگاه‌ها امکان انجام فرآیندهایی مانند احراز هویت، ارائه خدمات ارزی، صدور برخی ابزارهای پرداخت و ارتباط آنلاین با اپراتور را فراهم می‌کنند. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان، VTM را بخشی از روند حرکت بانکداری سنتی به سمت بانکداری دیجیتال و بدون شعبه می‌دانند.

یکی از مشکلاتی که معمولاً کمتر درباره آن صحبت می‌شود، دشواری دسترسی اتباع خارجی به خدمات مالی در کشورهای مقصد است. توریست‌ها و دانشجویان بین‌المللی در بسیاری از مواقع برای انجام ساده‌ترین تراکنش‌های مالی نیز با محدودیت روبه‌رو می‌شوند.

نداشتن حساب بانکی محلی، محدودیت استفاده از کارت‌های بین‌المللی، پیچیدگی فرآیندهای احراز هویت و نیاز به تبدیل ارز از جمله مهم‌ترین مشکلاتی است که این گروه‌ها تجربه می‌کنند. در برخی موارد، همین مسائل باعث می‌شود افراد برای پرداخت‌های روزمره یا دریافت خدمات، وابسته به پول نقد یا واسطه‌های غیررسمی شوند.

در چنین فضایی، دستگاه‌های VTM می‌توانند به‌عنوان یک ابزار واسط عمل کنند و بخشی از شکاف موجود میان کاربران خارجی و خدمات مالی داخلی را کاهش دهند.

اوام‌پی فینکس یکی از مجموعه‌هایی است که در حوزه خدمات مالی و رمزارزی، به توسعه دستگاه‌های VTM ورود کرده است. این دستگاه‌ها با هدف ارائه همزمان خدمات بانکی، ارزی و ارتباطی طراحی شده‌اند و تلاش می‌کنند بخشی از فرآیندهای زمان‌بر بانکی را ساده‌تر کنند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، برخی خدمات این دستگاه‌ها در مدت‌زمانی کمتر از سه دقیقه انجام می‌شود؛ مسئله‌ای که در مقایسه با فرآیندهای سنتی بانکی، تفاوت قابل‌توجهی محسوب می‌شود.

یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه دستگاه‌های VTM، پشتیبانی همزمان از ارزهای فیزیکی و دارایی‌های دیجیتال است. در مدل معرفی‌شده توسط اوام‌پی فینکس، کاربران می‌توانند ارزهایی مانند دلار، یورو، درهم و روبل را به ریال تبدیل کنند. همچنین امکان تبدیل برخی رمزارزها از جمله بیت‌کوین، تتر، اتریوم و ترون نیز در این سیستم در نظر گرفته شده است.

این موضوع نشان می‌دهد که VTMها صرفاً ابزار بانکی سنتی نیستند و تلاش می‌کنند ارتباطی میان اقتصاد نقدی و فضای دارایی‌های دیجیتال ایجاد کنند. با توجه به رشد استفاده از رمزارزها در میان کاربران بین‌المللی، چنین قابلیتی می‌تواند برای بخشی از کاربران کاربردی باشد.

یکی دیگر از خدماتی که در این دستگاه‌ها ارائه می‌شود، صدور کارت بانکی ریالی است. این قابلیت به کاربران خارجی اجازه می‌دهد پس از تبدیل ارز، به ابزار پرداخت داخلی دسترسی داشته باشند و از آن برای خرید یا پرداخت خدمات استفاده کنند.

نبود دسترسی مستقیم به شبکه بانکی داخلی، یکی از مشکلات رایج توریست‌ها و دانشجویان خارجی در ایران محسوب می‌شود و ارائه چنین خدماتی می‌تواند بخشی از این محدودیت را کاهش دهد.

احراز هویت یکی از مهم‌ترین مراحل دریافت خدمات مالی برای اتباع خارجی است؛ فرآیندی که در بسیاری از مواقع زمان‌بر و پیچیده می‌شود. در دستگاه‌های VTM تلاش شده این مرحله با استفاده از مدارک بین‌المللی مانند پاسپورت و به‌صورت دیجیتال انجام شود.

همچنین پشتیبانی چندزبانه از دیگر ویژگی‌هایی است که برای این دستگاه‌ها اعلام شده است. ارائه خدمات به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی می‌تواند استفاده از سیستم را برای کاربران غیرایرانی ساده‌تر کند.

برخی VTMها تنها به خدمات مالی محدود نیستند و امکانات دیگری نیز ارائه می‌دهند. برای مثال در نمونه ارائه‌شده توسط اوام‌پی فینکس، خدماتی مانند صدور سیم‌کارت و بیمه‌نامه مسافرتی نیز در کنار خدمات مالی در دسترس کاربران قرار گرفته است.

این رویکرد نشان می‌دهد شرکت‌های فعال در حوزه فناوری مالی تلاش می‌کنند VTM را به یک نقطه خدمات جامع برای کاربران خارجی تبدیل کنند؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از نیازهای اولیه افراد پس از ورود به کشور را پوشش دهد.

فرآیند استفاده از این دستگاه‌ها معمولاً به‌صورت مرحله‌ای طراحی شده است. کاربران ابتدا زبان موردنظر خود را انتخاب می‌کنند و سپس با ارائه پاسپورت یا مدارک بین‌المللی، احراز هویت انجام می‌شود.

پس از آن، امکان انتخاب نوع دارایی برای تبدیل وجود دارد؛ چه ارزهای فیزیکی و چه رمزارزها. در ادامه، کاربر می‌تواند خدمات تکمیلی موردنیاز خود مانند دریافت سیم‌کارت یا بیمه مسافرتی را نیز انتخاب کند.

در نهایت، کارت بانکی و سایر خدمات انتخاب‌شده به کاربر ارائه می‌شود. هدف از این طراحی، کاهش مراجعه حضوری و کوتاه‌کردن فرآیند دریافت خدمات عنوان شده است.

روندهای جهانی نشان می‌دهد صنعت بانکداری به‌تدریج در حال فاصله‌گرفتن از شعب فیزیکی سنتی است. توسعه بانکداری دیجیتال، استفاده از هوش مصنوعی و گسترش ابزارهای سلف‌سرویس باعث شده بسیاری از خدمات مالی بدون نیاز به حضور کارمند بانک انجام شود.

در این میان، VTMها می‌توانند بخشی از این تحول باشند؛ به‌ویژه در کشورهایی که همچنان بخشی از خدمات بانکی نیازمند مراجعه حضوری است. ترکیب خدمات مالی سنتی با خدمات مرتبط با دارایی‌های دیجیتال نیز یکی از روندهایی است که احتمالاً در سال‌های آینده بیشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت.

با وجود این، موفقیت چنین زیرساخت‌هایی تا حد زیادی به میزان اعتماد کاربران، کیفیت خدمات، امنیت تراکنش‌ها و توسعه زیرساخت‌های قانونی بستگی دارد.

در مجموع، دستگاه‌های VTM را می‌توان بخشی از تلاش صنعت فین‌تک برای ساده‌سازی خدمات مالی دانست؛ راهکاری که به‌ویژه برای کاربران خارجی، می‌تواند بخشی از چالش‌های دسترسی به خدمات بانکی و پرداخت را کاهش دهد.