اتهام‌های رسانه خارجی علیه نوبیتکس؛ اطلاعیه صرافی: نه هویتمان را پنهان کردیم، نه فعالیت مشکوکی داریم

رویترز روز جمعه (۱۱ اردیبهشت) در گزارشی تحقیقی به شکل‌گیری نوبیتکس، ماهیت و فعالیت‌های مالی آن در سال‌های گذشته پرداخت و ادعاهایی درباره این پلتفرم رمزارزی مطرح کرد. امروز، شنبه دوازدهم اردیبهشت، صرافی نوبیتکس به این گزارش واکنش نشان داد و ادعاهای آن را خلاف واقع دانست. خلاصه‌ای از گزارش و سپس اطلاعیه رسمی نوبیتکس را در ادامه می‌خوانید:

• یکی از ادعاهای گزارش این است که تراکنش‌های نوبیتکس شامل حساب‌هایی مرتبط با یک گروه سیاسی در یمن بوده است؛ گروهی که ادعا می‌شود از سوی ایران حمایت می‌شود و آن هم تحت تحریم‌های غربی قرار دارد.
• یکی از ادعاهای منتشرشده این است که «به گزارش الیپتیک، بانک مرکزی ایران در نیمه نخست ۲۰۲۵ حدود ۳۴۷ میلیون دلار به نوبیتکس منتقل کرده است.»
• طبق اعلام شرکت Crystal Intelligence که بیش از چهار سال جریان رمزارزهای مرتبط با ایران را بررسی کرده، نوبیتکس در آن بازه بیش از ۱۰۰ میلیون دلار تراکنش پردازش کرده است؛ رقمی معادل حدود ۲۰ درصد از فعالیت معمول این صرافی است.
• رویترز نوشته که آمریکا بانک مرکزی را تحریم کرده و این انتقال‌ها پس از چند تراکنش زنجیره‌ای، ردیابی منشأ وجوه را دشوار کرده است. این خبرگزاری در این رابطه نظر سناتور دموکرات ایالات متحده، الیزابت وارن را هم جویا شده و او ادعا کرده که ایران از دارایی دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند.

نوبیتکس با انتشار اطلاعیه‌ای به ادعاهای رویترز در این گزارش واکنش نشان داده و در بخشی این پاسخ از ساختار ضدریسک خود دفاع کرده است: «دارایی کاربران در زیرساخت نوبیتکس تحت محافظت قرار دارد و نگرانی‌ای از منظر نگهداشت، امنیت یا مسدودسازی، تا زمانی که دارایی‌ها در نوبیتکس نگهداری می‌شود، وجود ندارد.»

یکی از ادعاهای رویترز این است: «برای پنهان کردن رد تراکنش‌ها، نوبیتکس آدرس‌های کیف پولی را که برای انتقال پول استفاده می‌کند تغییر می‌دهد.» در گزارش به نام بابک زنجانی هم با عنوان فردی که در سال ۲۰۱۶ به اعدام محکوم شده بود (حکمی که در سال ۲۰۲۴ تخفیف یافت) اشاره شده است. آن هم در این راستا که او «در یک بگو مگو با بانک مرکزی، آدرس کیف پول‌هایی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد که تحلیلگران را قادر ساخت تا طرح پیچیده دور زدن تحریم‌ها را با محوریت نوبیتکس کشف کنند. بخشی از این طرح شامل جابه‌جایی دست‌کم ۲۰ میلیون دلار از وجوه تحریمی بانک مرکزی به آدرس‌های تحت کنترل نوبیتکس بود.» منظور از این اشاره توییتی از بابک زنجانی است که از مدیر ارزی یک بانک به یک مقام بانک مرکزی ایران ارسال شده و جزئیات یک آدرس کیف پول را شرح می‌دهد. رویترز در این زمینه نظر زنجانی را جویا شده و زنجانی به درخواست‌های آن‌ها پاسخی نداده است.

بخشی دیگر از اطلاعیه نوبیتکس به نظر می‌آید در واکنش به تاکید بسیار رویترز بر سازوکار و لایه‌های دور زدن تحریم در این پلتفرم باشد. در اطلاعیه نوبیتکس آمده است:

• در بخش دیگری از گزارش، رویترز ادعا کرده که شبکه بزرگی از کیف پول‌ها در این پلتفرم توسط بانک مرکزی ایران کنترل می‌شوند و میلیون‌ها دلار رمزارز خریداری کرده‌اند.
• شرکت Elliptic تخمین زده حدود ۳۶۶ میلیون دلار از طریق این صرافی پردازش شده است. شرکت Chainalysis این رقم را نزدیک به ۶۸ میلیون دلار برآورد می‌کند و Crystal Intelligence حدود ۲۲ میلیون دلار انتقال مستقیم از کیف پول‌های تحریم‌شده را گزارش کرده است. حتی بالاترین این برآوردها تنها حدود ۳ درصد از کل ۱۱ میلیارد دلار تراکنش رمزارزی پردازش‌شده توسط نوبیتکس را تشکیل می‌دهد. با این حال، همه این شرکت‌ها تاکید کرده‌اند که رقم واقعی احتمالا بالاتر است.

نوبیتکس هم‌چنین در واکنش به این بخش از گزارش که رویترز مدعی شده امکان تفکیک پول‌هایی که مردم عادی مبادله می‌کنند و پول‌های دولتی وجود ندارد، به تحلیلی در موسسه TRM در سال ۲۰۲۵ اشاره کرده است که بر اساس آن «بیش از ٩٩ درصد تراکنش‌های نوبیتکس مرتبط با سرمایه‌گذاری کاربران خرد بوده».

در ادامه نیز در اطلاعیه نوبیتکس آمده است: «حتی در همین مقدار نیز این داده‌ها مشخص نمی‌کند که چه مقدار از این ارتباط به صورت چند لایه محقق شده که با استفاده از ابزارهای شناسایی معمول و در اختیار بسترهای ایرانی، قابل ردیابی باشد. بنابراین حتی داده‌ها نیز صراحتا هیچ ارتباط معناداری بین فعالیت‌های مشکوک و عملکرد صرافی نشان نمی‌دهند.»

نوبیتکس یک کسب‌وکار خصوصی، مستقل و فناوری‌محور است که از دل یک تجربه کارآفرینی در ایران شکل گرفته و توسط تیمی از متخصصان فناوری توسعه یافته است. مسیر شکل‌گیری، تیم موسس، سابقه فعالیت و روند رشد نوبیتکس نه ناگهانی بوده، نه پنهان و نه مبهم. این شرکت از ابتدا با تمرکز بر توسعه زیرساخت بومی و فراهم‌کردن دسترسی امن کاربران ایرانی به بازار دارایی‌های دیجیتال فعالیت کرده است.

- اطلاعیه نوبیتکس در واکنش به گزارش رویترز

• بر اساس گزارش رویترز «هیئت مدیره اولیه نوبیتکس شامل برادران علی و محمد آقامیر به همراه امیرحسین راد بود. هر سه نفر در دانشگاه صنعتی شریف تهران، که معادل ایرانی MIT محسوب می‌شود، تحصیل کرده‌اند.» خلاصه گزارش این است که برادران علی و محمد آقامیر، با مناصب سیاسی کشور نسبت داشته‌اند اما این موضوع را مطرح نکرده‌اند.
• البته نوبیتکس به این موضوع واکنش نشان داده و اعلام کرده است که این دو برادر هویت خود را تغییر نداده یا از هویت دیگری استفاده نکرده‌اند و به رویترز گفته است: «آن‌ها متعلق به خانواده آقامیر محمدعلی هستند و در زندگی روزمره خود از همین نام استفاده کرده‌اند.

• ادعای دیگر رویترز این است که می‌گوید از ابزارهای هوش مصنوعی برای استخراج نام‌ها و شماره‌های هویتی اعضای هیئت‌مدیره نوبیتکس و ترسیم روابط آن‌ها استفاده کرده که باز هم با تطبیق شماره‌های ملی، نسبت‌های خانوادگی خاصی را شناسایی کرده‌اند.

از روند تنظیم گزارش رویترز این‌طور به نظر می‌رسد که این خبرگزاری قبل از انتشار این گزارش در این رابطه از نوبیتکس سوال‌هایی کرده و نوبیتکس توضیحاتی برای رویترز ارسال کرده باشد.

در بیانیه‌ای که رویترز به نقل از نوبیتکس منتشر کرده از سوی این پلتفرم نوشته شده «نوبیتکس یک کسب‌وکار خصوصی و مستقل است. این شرکت هرگز بازوی دولت نبوده و هیچ‌گونه رابطه، توافق، قرارداد یا ارتباطی با نهادهای دولتی و حاکمیتی نداشته است.»

در ادامه نوبیتکس برای نشان دادن وابستگی نداشتن خود با نهادهای حاکمیتی به محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌هایش اشاره کرده است:

برخلاف بعضی روایت‌های نادرست، نوبیتکس در سال‌های گذشته با محدودیت‌ها، فشارهای عملیاتی و موانع متعدد در داخل کشور مواجه بوده است. از جمله محدودیت‌های جدی در ورودی ریالی و بسته شدن درگاه بانکی برای مدتی طولانی (بیش از یک‌سال‌ونیم) و فیلتر شدن دامنه اینترنتی نوبیتکس در سال اول فعالیت. این واقعیت‌ها با ادعاهایی مثل برخورداری از امتیاز ویژه، وابستگی ساختاری یا حمایت نهادهای مختلف سازگار نیست.

- اطلاعیه نوبیتکس در واکنش به گزارش رویترز

در بخشی از گزارش رویترز آمده است: با وجود پیشینه برجسته، برادران در دوران دانشجویی و اوایل فعالیت حرفه‌ای زندگی ساده‌ای داشته‌اند. وقتی محمد اولین خودروی خود را خرید، یک «سایپا پراید» بوده؛ یکی از ارزان‌ترین خودروهای موجود در ایران.

به نظر می‌آید که همه این توصیف‌ها برای این نوشته شده که نویسنده‌ها به این نقطه برسند که چرا این چهره‌های پشت نوبیتکس هیچ کدام تحریم نشده‌اند. متن به نوعی تلویحی پیشنهاد تحریم داده و نوشته است: «رویترز همچنین نتوانست مشخص کند چرا نوبیتکس از نوع مجازات‌هایی که بر دیگر بازیگران بزرگ اقتصادی ایران اعمال شده، مستثنا مانده است.»

نوبیتکس در اطلاعیه‌ای که در واکنش به بخش روابط و نسبت‌های خانوادگی بنیان‌گذاران این پلتفرم نوشته، اعلام کرده است:

نوبیتکس در واکنش به این ادعای رویترز که نوشته این پلتفرم «به کاربران توصیه می‌کند تراکنش‌ها را از طریق چندین کیف پول لایه‌بندی کنند تا ردیابی آن‌ها برای نهادهای غربی دشوارتر شود» نوشته است: «نوبیتکس استفاده غیرقانونی از خدمات خود را خط قرمز می‌داند و برای کاهش ریسک سوءاستفاده، سازوکارهای چندلایه‌ای از جمله احراز هویت کاربران، پایش تراکنش‌ها، کنترل‌های امنیتی و فرایندهای داخلی مدیریت ریسک را به‌کار می‌گیرد.»

این صرافی رمزارزی همچنین تاکید کرده است که همه فرایندهای نام‌برده «به‌صورت مستمر بازبینی و تقویت می‌شوند و مسئولیت‌پذیری در قبال امنیت کاربران و سلامت بستر معاملاتی، بخشی جدایی‌ناپذیر از رویکرد عملیاتی نوبیتکس است.»