بازنگری عربستان در لاین؛ پروژه ساخت شهر خطی تا سال ۲۰۳۰ متوقف شد

لاین،‌ پروژه عظیم شهر خطی و آینده‌گرایانه عربستان سعودی که به‌عنوان بخشی از طرح کلان نئوم و یکی از نمادهای اصلی چشم‌انداز ۲۰۳۰ معرفی شده بود، با توقفی جدی مواجه شده است. براساس گزارش‌های جدید، فعالیت‌های اصلی این پروژه دست‌کم تا سال ۲۰۳۰ متوقف یا به‌طور قابل توجهی به تعویق افتاده است.

تصمیم‌گیری درمورد توقف ساخت لاین در ادامه‌ی بازنگری گسترده‌ی دولت عربستان در پروژه‌های پرهزینه و بلندپروازانه اتخاذ شده است. درعوض، هدف این کشور اکنون تمرکز بیشتر بر زیرساخت‌های عملی‌تر مانند بنادر، مراکز داده و صنایع نوظهور عنوان شده است.

طرح اولیه لاین شامل ساخت شهری خطی به طول حدود ۱۷۰ کیلومتر در دل بیابان بود؛ شهری که قرار بود بدون خودرو، بدون خیابان‌های سنتی و با زیرساخت‌های کاملاً هوشمند، میزبان حدود ۹ میلیون نفر باشد.

پروژه لاین از همان ابتدا به‌عنوان یکی از جاه‌طلبانه‌ترین طرح‌های شهری جهان مطرح شد. در کنار این جاه‌طلبی، تردیدهایی جدی درباره هزینه‌های بسیار بالا، پیچیدگی‌های فنی و امکان‌پذیری واقعی آن نیز وجود داشت. در ادامه، برآوردهای مالی پروژه از سطح صدها میلیارد دلار فراتر رفت و در برخی تخمین‌ها به تریلیون‌ها دلار رسید.

در ماه‌های اخیر، گزارش‌هایی از کاهش سرعت اجرا و بازنگری در مقیاس پروژه منتشر شده بود. براساس برخی این گزارش‌ها، دولت عربستان در چارچوب یک بازبینی استراتژیک تصمیم گرفته روند ساخت لاین را متوقف و منابع مالی را به سمت پروژه‌های دیگر منتقل کند. این بازنگری پس از تغییرات مدیریتی در ساختار اجرایی نئوم انجام شده است.

در همین چارچوب، برخی پروژه‌های وابسته نیز از بازنگری مصون نمانده‌اند. از جمله پروژه گردشگری کوهستانی «تروجنا» که قرار بود میزبان بازی‌های زمستانی آسیایی ۲۰۲۹ باشد، اما طبق گزارش‌ها سرمایه‌گذاری‌های جدید در آن به بعد از سال ۲۰۳۰ موکول شده است. علاوه بر آن، شماری از طرح‌های توسعه‌ای در نوار ساحلی دریای سرخ نیز با تأخیر در اجرا مواجه شده‌اند و روند پیشرفت آن‌ها کندتر از برنامه‌های اولیه دنبال می‌شود.

در همین‌حال، عربستان در عوض بر اهداف عملی‌تر و فوری‌تر تمرکز می‌کند. مقام‌های این کشور قصد دارند به توسعه بندر صنعتی رو به رشد اوکساگون در ساحل دریای سرخ ادامه دهند؛ شهری که به دلیل بسته‌شدن تنگه هرمز در ماه‌های اخیر، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این خبر پس از بررسی استراتژیک وضعیت فعلی نئوم توسط ایمن المضیفر، مدیرعامل جدید این شرکت منتشر شد.

درحال‌حاضر، آینده نهایی پروژه لاین همچنان نامشخص است. برخی گمانه‌زنی‌ها از احتمال کوچک‌سازی طرح، تغییر طراحی یا تبدیل بخش‌هایی از آن به زیرساخت‌های دیجیتال مانند مراکز داده خبر می‌دهند، اما تاکنون هیچ اعلام رسمی درباره لغو کامل پروژه منتشر نشده است.

در مجموع، توقف یا تعلیق لاین، تغییر رویکرد مهم در سیاست‌های توسعه‌ای عربستان از پروژه‌های بسیار نمادین و آینده‌گرایانه به سمت طرح‌هایی با بازده اقتصادی سریع‌تر و امکان اجرای عملی بالاتر را نشان می‌دهد. این تحول می‌تواند در نهایت مسیر کل پروژه نئوم و حتی چشم‌انداز ۲۰۳۰ را بازتعریف کند.