آتلانتا در آستانه راه‌اندازی نخستین سیستم حمل‌ونقل عمومی کاملاً خودکار دنیا

آتلانتا در ایالت جورجیای آمریکا، به‌زودی میزبان نخستین سیستم حمل‌ونقل عمومی کاملاً خودکار و مبتنی‌بر تقاضا در جهان خواهد بود. منطقه‌ی ساوث مترو آتلانتا برای اجرای طرح آزمایشی یک شبکه ترانزیت خودکار انتخاب شده است که از خودروهای برقی خودران در مسیرهای اختصاصی بهره می‌برد.

سیستم حمل‌ونقل نوآورانه‌ی آتلانتا وعده می‌دهد که با ارائه‌ی ظرفیتی در سطح قطارهای شهری و هزینه‌ای معادل کرایه اتوبوس، بدون نیاز به بودجه‌های کلان یا زمان‌بندی‌های طولانی ساخت‌وساز، به ترافیک کلافه‌کننده‌ی این شهر پایان دهد.

شرکت کالیفرنیایی گلایدویز به‌عنوان اجراکننده‌ی طرح، به‌تازگی عملیات اجرایی مسیر آزمایشی را آغاز کرده است. مسیر اولیه به طول ۸۰۰ متر، قطار هوایی آتلانتا در مرکز کنوانسیون بین‌المللی جورجیا را به ورزشگاه گیت‌وی سنتر متصل می‌کند و نخستین حضور جهانی سیستم شبکه ترانزیت خودکار این شرکت محسوب می‌شود. طبق برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، سرویس آزمایشی رایگان در دسامبر ۲۰۲۶ راه‌اندازی خواهد شد.

به‌گزارش نیواطلس، مدیران مجموعه معتقدند شهرها به «ظرفیت خالص جدید» نیاز دارند؛ یعنی پهنای باند حمل‌ونقلی افزوده‌ای که با زیرساخت‌های موجود تداخل نداشته باشد. مارک سیگر، بنیان‌گذار و مدیرعامل مشترک گلایدویز، خاطرنشان کرد که صرفاً قراردادن خودروهای خودران در جاده‌های باز، مشکل ترافیک را حل نمی‌کند و در بسیاری از شهرها حتی باعث وخامت اوضاع می‌شود. ایده‌ی مذکور اکنون در سطح جهانی موردتوجه قرار گرفته و شرکت کالیفرنیایی قراردادهایی را با اداره‌ی راه‌و‌ترابری دبی و دفتر سرمایه‌گذاری ابوظبی امضا کرده و گفتگوهایی را با مقامات توکیو، فلوریدا و نیویورک پیش برده است.

پادهای برقی و کوچک گلایدویز در مسیرهای اختصاصی حرکت می‌کنند و برخلاف خودروهای عادی، درگیر رقابت برای فضا با خودروهای شاسی‌بلند یا توقف پشت کامیون‌های خدمات شهری نمی‌شوند. مدیریت سیستم بر عهده‌ی نرم‌افزار مبتنی‌بر هوش مصنوعی است تا به‌صورت ۲۴ ساعته و بر اساس تقاضای مسافران فعالیت کند. فرآیند جابه‌جایی به این صورت است که کاربر از طریق اپلیکیشن درخواست سفر می‌دهد، خودروی اختصاصی یا مشترک اعزام می‌شود و مسافر بدون هیچ توقف میانی، مستقیماً از مبدأ به مقصد می‌رسد.

ادعای شرکت سازنده نشان می‌دهد که سیستم مذکور در مقیاس کامل، توانایی جابه‌جایی ۱۰هزار نفر در ساعت را از طریق مسیری به عرض تنها دو متر دارد؛ ظرفیتی که با قطارهای سبک شهری برابری می‌کند اما فاقد هزینه‌های گزاف زیرساختی یا زمان‌بندی‌های طولانی برای ساخت است. زیرساخت‌های گلایدویز بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از سیستم‌های ریلی سنتی مستقر می‌شوند که گاهی صدها میلیون دلار هزینه می‌طلبند. به‌دلیل حرکت در خطوط اختصاصی، این وسایل نقلیه خودران قادرند با سرعت ثابت و در دسته‌های متراکم حرکت کنند؛ امری که در ترافیک مختلط شهری عملاً غیرممکن است.

مدل اقتصادی طرح بر کاهش هزینه‌های عملیاتی از طریق حذف راننده، استفاده از پیشرانه الکتریکی و نگهداری حداقلی در سیستم کنترل‌شده استوار است. مدیران گلایدویز تأکید دارند که فعالیت بدون یارانه و با قیمت کرایه اتوبوس، هسته‌ی اصلی مدل کسب‌وکار آن‌ها را تشکیل می‌دهد؛ هرچند برآوردهای دقیق قیمت‌گذاری هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.

مطالعه‌ی امکان‌سنجی توسط سازمان حمل‌ونقل سریع مترو آتلانتا (MARTA) انجام خواهد شد تا عملکرد سیستم را ارزیابی و درباره‌ی گسترش آن در کل منطقه تصمیم‌گیری کند. موفقیت در این مرحله می‌تواند مدل مذکور را به اتصالات فرودگاهی، مسیرهای مسافری حومه شهر و سایر کریدورهای پرتردد گسترش دهد.

کریس رایلی، مدیر بازرگانی شرکت، اعلام کرد: «برنامه‌ای که در ساوث مترو آتلانتا آغاز می‌شود، برای تمام جهان طراحی شده است. طرح آزمایشی نشان می‌دهد که چگونه فرمی نوآورانه از حمل‌ونقل عمومی می‌تواند دسترسی را افزایش و قابلیت اطمینان را بهبود بخشد.» هدف نهایی این است که شهرها بتوانند افراد بیشتری را بدون نیاز به تعریض جاده‌ها یا تکیه بر سیستم‌های قدیمی جابه‌جا کنند.

اما چالش اصلی پروژه نه در حوزه‌ی فناوری، بلکه در بخش اقتصادی نهفته است؛ چراکه مهندسی سیستم‌های ترانزیت خودران در مسیرهای اختصاصی امری نسبتاً شناخته‌شده محسوب می‌شود. آزمون واقعی این است که آیا مدل اقتصادی طرح در مقیاس بزرگ دوام می‌آورد یا خیر. ظرفیت ریلی با هزینه‌ی اتوبوس روی کاغذ بسیار جذاب به نظر می‌رسد، اما پروژه‌ی آتلانتا مشخص خواهد کرد که آیا این ایده در عمل به ثمر می‌رسد یا به سرنوشت طرح‌های بلندپروازانه و ناموفق پیشین دچار خواهد شد.